Üyesi Olduğumuz Uluslararası Kuruluşlar

Kuruluş WMO EUMETSAT ECMWF NATO ECOMET ICAO


Avrupa Meteoroloji Uydyuları İşletme Teşkilatı | EUMETSAT

EUMETSAT, Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün kurucu üyesi olduğu bir Avrupa Teşkilatı olup, tarihini Avrupa Uzay Ajansı (ESA) tarafından ilk Meteosat uydusunun 1977’de fırlatılmasına dayanmaktadır. Bu uydunun başarısı, 1981 ve 1983 yıllarında iki oturum halinde düzenlenen uluslararası konferansların şekillenmesini sağlamış; bu konferansların ardından da Avrupa’da meteoroloji uydularını işletecek yeni bir teşkilatın kurulmasına karar verilmiştir. Bu karar, 24 Mayıs 1983’te üye ülkelerin imzasına açılan “EUMETSAT Kuruluş Sözleşmesi”nin 19 Haziran 1986 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Türkiye, 27 Mart 1984 tarih ve 84/7854 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile bu organizasyona resmen üye olmuştur. Merkezi Almanya’nın Darmstadt şehrinde bulunan EUMETSAT’a halen 18 Avrupa ülkesi “Tam Üye” statüsüyle ve 11 Avrupa ülkesi de “İşbirliği Ülkesi” statüsüyle üye konumundadır (Şekil-1).

EUMETSAT
Şekil-1: EUMETSAT’a Üye Ülkeler

EUMETSAT’ın Görevleri

  • Operasyonel meteoroloji için Avrupa’nın Meteorolojik Uydu Sistemlerini geliştirmek
  • Bu sistemlerin uydularının teminini, bakımını ve işletilmesi sağlamak
  • Meteoroloji, iklimsel gözlem ve iklim değişikliği konularındaki çalışmalara katkıda bulunmak
  • Üye ülkelerin ihtiyaç duydukları uydu verilerini temin ederek bu ülkelerdeki kullanıcılara ulaştırmak

EUMETSAT’ın Yapısı

EUMETSAT, en üst ve karar organı olan Konsey; Konsey’e belirli konularda tavsiyelerde bulunmak üzere oluşturulmuş olan Tavsiye Grupları; EUMETSAT’ın kanuni temsilcisi olan Eumetsat Genel Müdürü ve onun tarafından yönetilen EUMETSAT Sekreteryası’ndan oluşmaktadır (Şekil-2). Bu yardımcı organlar şunlardır;

EUMETSAT'ın Yapısı
Şekil-2: EUMETSAT’ın Yapısı

İdari ve Mali Grup (AFG)

Üye ülkelerin delegelerinden oluşur ve yılda olağan olarak 2 defa toplanır. Genel olarak görevi; EUMETSAT’ın her türlü idari ve mali konularında Konsey’e gerekli tavsiyelerde bulunmak; ilgili alanlarda gerek görülen faaliyetler hakkında Konseyi bilgilendirmek; ve Konsey tarafından gözetimine sunulan maddi kaynakları yönetmektir. Özellikle; Eumetsat bütçesinin hazırlanması ve yönetilmesi; gerekli para transferlerinin izinlerinin verilmesi; satın alma ve kontratların mali ve yasal yönlerden değerlendirilmeleri; fiyatlandırma politikalarındaki eğilimlerin takibi konuları AFG’nin görevleri arasında yer almaktadır.

Bilimsel ve Teknik Grup (STG)

Üye ülkelerin delegelerinden oluşur ve yılda olağan olarak 2 defa toplanır. Grubun genel olarak görevi; kabul edilen programlarla ilgili her türlü bilimsel ve teknik konuda Konsey’e gerekli tavsiyelerde bulunmak ve ilgili alanlarda gerekli görülen faaliyetler hakkında Konseyi bilgilendirmektir. Bunun yanı sıra özellikle; Eumetsat’ın operasyon planları ve kuruluş amaçlarındaki değişikliklerin teknik, bilimsel ve operasyonel yansıma ve gereksinimlerini tespit etmek; Eumetsat uydu sistemlerinin performanslarının ve Eumetsat veri, ürün ve hizmetlerinin kalitesinin kontrol altında tutulması gibi özel konular da STG’nin görevleri arasındadır.

Politika Tavsiye Komitesi (PAC)

Komite, en az Almanya, Fransa, İtalya ve İngiltere ile diğer ülkelerin kendi aralarında oluşturdukları 3 grubun temsilcisi olan ülkelerin delegelerinden oluşur. Temsilcileri periyodik olarak değişen bu gruplardan Grup-A; Danimarka, Finlandiya, İrlanda, Norveç ve İsveç; Grup-B, Avusturya, Belçika, Lüksenburg, Hollanda ve İsviçre; Grup-C ise Yunanistan, Portekiz, İspanya ve TÜRKİYE’den oluşmaktadır. Olağan olarak yılda 2 defa toplanan PAC, genel olarak EUMETSAT Politikalarını ve özelikle de EUMETSAT Stratejik Yönergesi’ni etkileyen konuları değerlendirir ve Konseye bu konular hakkında rapor verir.

Data Politikası Çalışma Grubu (WGP)

Grup, Belçika, Almanya, Fransa, Hollanda, İspanya, İsveç ve İngiltere ile katılmak isteyen diğer ülkelerin delegelerinden oluşur. Her türlü data dağıtım ve ücretlendirme konularında tavsiyelerde bulunmak; EUMETSAT Polar Sistemi’nin (EPS) Data dağıtım ve ücretlendirme prensiplerini tespit etmek; EUMETSAT’ın genel data politikasını ve ilgili uluslararası gelişmeleri takip etmek gibi bir takım görevleri üstlenenmiş olan WGP, raporlarını Konsey’e doğrudan sunar.

İşbirliği Ülkeleri Tavsiye Komitesi (EACCS)

Komite, EUMETSAT üyesi olmayan Avrupa ülkelerinden EUMETSAT ile İşbirliği Anlaşması olan ülkelerin katılımına açık olan bir alt organdır. Toplantılarında Eumetsat Genel Müdürü tarafından görevlendirilmiş en az bir görevli bulunur ve EACCS’nin Başkanı Konsey’e rapor verir ve görevi İşbirliği Ülkeleri’nin EUMETSAT’ın faaliyetleri ve planları hakkında bilgilenmelerini sağlamaktır.

EUMETSAT’ın Bütçesi

EUMETSAT, mali kaynağının çok büyük bir bölümünü üye ülkelerin katkı paylarından karşılamaktadır. Katkı payları, her ülkenin Gayrisafi Milli Üretimi dikkate alınarak hesaplanmakta olup, yakın bir gelecekte katkı paylarının Gayrisafi Milli Hasıla’lara göre tespit edilmesi yönünde çalışmalar devam etmektedir. Üye ülkelerin katkı payları 3’er yıllık periyodlar için tespit edilir ve Eumetsat Bütçesi’nin % olarak o ülke tarafından ödenmesi gereken oranını ifade eder (Şekil-3). İşbirliği Ülkeleri, 5 yıllık bir zaman zarfı için sahip olabildikleri bu statü gereği normalde ödemeleri gereken miktarların %50’si oranında ödeme yaparlar ve bu ödentiler, bütçe hesapları ibra edilirken bilahare değerlendirmeye alınır.

Üye Ülkelerin Katkı Payları
Şekil-3: Üye Ülkelerin Katkı Payları