Üyesi Olduğumuz Uluslararası Kuruluşlar

Kuruluş WMO EUMETSAT ECMWF NATO ECOMET ICAO


Dünya Meteoroloji Teşkilatı | WMO

1. WMO’nun Kuruluşu ve Türkiye'nin Üyeliği

Birleşmiş Milletlerin hava, iklim ve su konularındaki yetkili organı olan Dünya Meteoroloji Teşkilatı’nın (WMO) temeli 1873 yılında Viyana’da kurulmuş olan Uluslararası Meteoroloji Teşkilatı’dır. Dünya Meteoroloji Teşkilatı’nın kurulmasına, Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 42 ülke tarafından 11 Ekim 1947 tarihinde Washington’da karar verilmiş ve ülkemiz, 31 Mayıs 1949 tarih ve 5411 sayılı Kanunla resmen üye olmuştur. Dünya Meteoroloji Teşkilatı’nın kuruluşu, sözleşmesinin 23 Mart 1950’de yürürlüğe girişi ile resmileşmiş olup, bu tarih her yıl Dünya Meteoroloji Günü olarak kutlanmaktadır.

WMO

2. WMO’nun Kuruluş Amaçları ve Faaliyetleri

Dünya Meteoroloji Teşkilatı’nın kuruluş amaçları kısaca şunlardır:

  • Ulusal Meteoroloji Servislerini destekleyerek gelişimlerine katkıda bulunmak.
  • Hızlı ve etkin bir veri değişimi için gerekli teknik standartları ve yardımcı bilgileri temin etmek.
  • Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin ulusal meteoroloji servisleri arasında, köprü oluşturmak.
  • Meteoroloji alanında bilimsel ve teknik araştırma ve eğitimleri teşvik etmek,
  • Meteoroloji alanında uluslararası işbirliğini organize etmek.
  • Birleşmiş Milletler sistemi kapsamında, meteoroloji, hidroloji ve çevresel bilimler konusunda bilimsel ve otoriter görüşler dile getirmek.

Küresel Gözlem Sistemi

Bu amaçlara yönelik olarak yürütülen WMO faaliyetleri şunlardır:

  • Meteorolojik, hidrolojik ve diğer jeofiziksel gözlemlerin yapılabilmesi için gözlem istasyonları ağının oluşturulması.
  • Verilerin işlenmesi ve hızlı değişiminin sağlaması için sistemlerin geliştirilmesi.
  • Meteorolojinin havacılık, denizcilik, su uygulamaları ve tarımda kullanımı.
  • Araştırma ve eğitim faaliyetlerinin desteklenmesi.
  • Gözlemlerin ve meteorolojik ürünlerin standartlaştırılması.
  • Operasyonel hidroloji faaliyetlerinin geliştirilmesi.

3. WMO’nun Yapısı

Merkezi İsviçre’nin Cenevre şehrinde bulunan ve halen 6 Coğrafi Bölgede, toplam 187 üyeye sahip olan Dünya Meteoroloji Teşkilatı;

  • Dünya Meteoroloji Kongresi (Congress)
  • Yürütme Konseyi (EC)
  • Bölgesel Birlikler (RA)
  • Teknik Komisyon’dan (TC) oluşmaktadır.

Kongre Şeması

Dünya Meteoroloji Kongresi (Congress)

Teşkilatın en üst organı olan Dünya Meteoroloji Kongresi, üye ülkelerin delegelerinden oluşur ve her dört yılda bir kez toplanır. Kongrenin görev ve fonksiyonları şunlardır:

  • Teşkilatın amaçlarını gerçekleştirmek için genel politikaları belirlemek.
  • Teşkilatın amaçları doğrultusunda üye ülkelere tavsiyelerde bulunmak.
  • Bazı anlaşma maddeleri ile yetki verilen kurullara ilgili konularda danışmak.
  • Teşkilatın kurullarının çalışma usullerini belirleyen kuralları saptamak.
  • Yürütme Konseyi’nin faaliyetlerini ve raporlarını değerlendirerek gerekli çalışmaları yapmak.
  • Belirlenmiş kurallara göre Bölgesel Birlikleri oluşturmak, coğrafi sınırlarını belirlemek, Bölgesel Birliklerin faaliyetlerini koordine etmek ve tavsiyelerini değerlendirmek.
  • Gerekli görülmesi durumunda yeni ilave kurullar oluşturmak.
  • Sekreteryanın konumunu ve görevlerini belirlemek.
  • Teşkilatın Başkan ve Başkan Yardımcılarını, Yürütme Konseyi Üyelerini ve Bölgesel Birlik Başkanlarını seçmek.

Congress

Yürütme Konseyi (EC)

Teşkilatın yürütme organı olarak faaliyet gösteren konsey Ulusal Meteoroloji ve Hidrometeoroloji Servisleri’nin en üst seviyedeki yöneticilerinden oluşan 37 üyeye sahiptir. Yılda en az bir kez bir araya gelen Yürütme Konseyi’nin fonksiyonları şunlardır:

  • Üyeler tarafından alınan kararları uygulamak, bu kararlar doğrultusunda teşkilatın faaliyetlerini idare etmek.
  • Genel Sekreter tarafından takip eden mali yıl için hazırlanmış olan bütçe tasarısını ve programları inceleyerek Kongreye bilgi vermek, tavsiyelerde bulunmak
  • Bölgesel Birliklerin ve Teknik Komisyonların teklif ve önerileri üzerine, gerektiği durumlarda WMO adına karar vermek
  • Teşkilatın faaliyet alanları çerçevesinde teknik bilgi sağlamak ve önerilerde bulunmak
  • Kongre gündemini hazırlamak, Bölgesel Birliklere ve Teknik Komisyonlara çalışma programı konusunda bilgi vermek
  • Kongrenin her toplantısında bir faaliyet raporu sunmak
  • Teşkilatın mali durumunu yönetmek

Bölgesel Birlikler (RA)

Üye ülkelerin daimi temsilcilerinden oluşan Bölgesel Birlikler (RA) her dört yılda bir kez bir araya gelirler ve sorumlu oldukları bölgedeki meteorolojik ve bağlantılı faaliyetleri koordine edip Ulusal Meteoroloji ve Hidrometeoroloji Servisleri arasındaki işbirliklerini güçlendirirler. Bazı ülkelerin coğrafi konumları gereği birden fazla Bölgesel Birlikte yer alabildiği Bölgeler ve üye sayıları şu şekildedir.

R.A. IAfrika56 üye
R.A. IIAsya35 üye
R.A.IIIGüney Amerika13 üye
R.A. IVKuzey ve Orta Amerika25 üye
R.A. VGüney-Batı Pasifik22 üye
R.A. VIAvrupa49 üye

RAI

Teknik Komisyonlar (TC)

Kongre tarafından kurulan Teknik Komisyonlar, üye ülkeler tarafından atanan teknik uzmanlardan oluşur. Bilim ve Teknoloji alanındaki gelişmeleri takip etmek, teknik tüzük, kılavuz gibi dokümanları hazırlamak, Teşkilatın teknik ve bilimsel faaliyetlerinin planlanması, yürütülmesi ve değerlendirilmesi ile ilgili işleri üstlenmek, Teknik ve bilimsel konulardaki sorunları çözmek için bir forum oluşturmak, meslek içi eğitim ve teknoloji transferini geliştirmek, Üyeleri bilgilendirmek ve teşkilatın temel organlarına danışmanlık hizmetleri sağlamak görevleri arasında yer alır. Her dört yılda bir kez bir araya gelir.

Dünya Meteoroloji Teşkilatı’nın Teknik Komisyonları şunlardır;

  • Ana Komisyonlar
    • Temel Sistemler Komisyonu (CBS)
    • Gözlem Metotları ve Aletleri Komisyonu (CIMO)
    • Hidroloji Komisyonu (CHy)
    • Atmosferik Bilimler Komisyonu (CAS)
  • Uygulama Komisyonları
    • Havacılık Meteorolojisi Komisyonu (CAeM)
    • Zirai Meteoroloji Komisyonu (CAgM)
    • Okyanus ve Deniz Meteorolojisi Ortak Komisyonu (JCOMM)
    • Klimatoloji Komisyonu (CCl)

4. WMO’nun Teknik ve Bilimsel Programları

  • Dünya Hava Olaylarını İzleme Programı (WWW)
  • Dünya İklim Programı (WCP)
  • Atmosferik Araştırmalar ve Çevre Programı (AREP)
  • Meteorolojik Program Uygulamaları Programı (AMP)
  • Hidroloji ve Su Kaynakları Programı (HWR)
  • Eğitim ve Öğretim Programı (ETR)
  • Teknik İşbirliği Programı (TCO)
  • WMO Uzay Programı (WSP)
  • Bölgesel Program (RP)